Leestijd
De afgelopen jaren is AI uitgegroeid tot een van de belangrijkste onderwerpen op de strategische agenda van organisaties. Ook binnen de energie- en publieke sector wordt volop gekeken naar de mogelijkheden van generatieve AI, automatisering en slimme toepassingen om processen efficiënter te maken en de dienstverlening te verbeteren. In deze blog vertelt Unit manager Sofie Bijvoet waarom niet de technologie, maar de basis van een organisatie bepaalt of AI daadwerkelijk waarde toevoegt.
De verwachtingen zijn hoog. En terecht: de technologie biedt veel kansen. Toch wordt één aspect regelmatig onderschat. Veel organisaties kijken bij de start van een AI-traject vooral naar de mogelijkheden van de technologie, terwijl de grootste uitdaging vaak ergens anders ligt. AI-projecten lopen namelijk zelden vast omdat de technologie niet werkt. Ze lopen vast omdat de organisatie nog niet klaar is om de technologie goed toe te passen.
De verkeerde eerste vraag
Wanneer organisaties met AI aan de slag gaan, ligt de focus vaak snel op de toepassing. Welke tool kiezen we? Welk proces kunnen we automatiseren? Waar kunnen we een AI-assistent inzetten? Logische vragen, maar niet altijd de vragen waarmee je moet beginnen.
Een succesvolle AI-toepassing begint bij de basis. Zijn processen duidelijk ingericht? Is de beschikbare data betrouwbaar? Is helder wie verantwoordelijk is voor informatie en besluitvorming? En beschikken medewerkers over de kennis en vaardigheden om de technologie effectief te gebruiken?
AI maakt bestaande uitdagingen zichtbaar
AI zorgt niet automatisch voor betere processen. Het versterkt vooral wat er al aanwezig is. Wanneer data verspreid staat over verschillende systemen, definities niet overeenkomen of verantwoordelijkheden niet duidelijk zijn, worden deze uitdagingen groter zodra AI wordt toegepast.
Bij organisaties in de energie- en publieke sector zijn deze vraagstukken vaak extra complex. Verschillende afdelingen, systemen en belangen komen samen, terwijl de behoefte aan betrouwbare informatie en efficiënte processen juist toeneemt.
AI vergroot daarnaast de aandacht voor bestaande risico’s rondom datakwaliteit, informatiebeveiliging en governance. Deze uitdagingen verdwijnen niet door AI toe te passen, maar worden juist duidelijker. Organisaties die investeren in een sterke basis, hebben daardoor een betere uitgangspositie om AI verantwoord en effectief in te zetten.
AI zorgt niet automatisch voor betere processen. Het versterkt vooral wat er al aanwezig is.
Technologie werkt pas met mensen
Naast data en processen bepaalt ook de menselijke factor het succes van AI. Nieuwe technologie verandert de manier waarop mensen werken en vraagt om nieuwe vaardigheden, samenwerking en vertrouwen.
Een organisatie kan investeren in een geavanceerde AI-oplossing, maar zonder medewerkers die begrijpen hoe zij deze technologie kunnen gebruiken, blijft de impact beperkt. Succesvolle implementatie vraagt daarom niet alleen om technische kennis, maar ook om aandacht voor verandering, adoptie en de dagelijkse praktijk.
Juist hierin verandert ook de rol van jonge professionals. Waar starters en jonge consultants vroeger vaak werden ingezet voor het uitvoeren van afgebakende werkzaamheden, wordt steeds vaker verwacht dat zij meedenken over verbeteringen, verbanden leggen tussen verschillende disciplines en organisaties helpen om nieuwe werkwijzen eigen te maken.
In complexe organisaties, zoals binnen de energie- en publieke sector, wordt deze verbindende rol steeds belangrijker. De uitdaging zit namelijk niet alleen in het ontwikkelen van nieuwe technologie, maar vooral in het toepassen ervan binnen bestaande processen en structuren.
Jonge professionals bewegen vaak gemakkelijk tussen verschillende teams, brengen nieuwe perspectieven mee en helpen om abstracte ontwikkelingen zoals AI concreet toepasbaar te maken. Daarmee zijn zij niet alleen gebruikers van nieuwe technologie, maar ook belangrijke aanjagers van verandering.
Eerst de basis, daarna de versnelling
Dit betekent niet dat organisaties moeten wachten met experimenteren met AI. Juist door gericht te testen en te leren, ontdekken organisaties waar de technologie daadwerkelijk waarde kan toevoegen.
De organisaties die op lange termijn succesvol zijn met AI, zijn niet per definitie de organisaties die het snelst starten. Het zijn de organisaties die weten welk probleem zij willen oplossen, welke rol AI daarin speelt en welke voorwaarden nodig zijn om de technologie succesvol toe te passen.
De belangrijkste vraag is daarom niet: hoe krijgen we AI binnen onze organisatie? De vraag is: hoe zorgen we ervoor dat AI daadwerkelijk waarde toevoegt?
AI is geen oplossing op zichzelf; het is een krachtig middel om organisaties slimmer, efficiënter en toekomstbestendiger te maken. Maar dat lukt alleen wanneer de basis op orde is. Processen, data en mensen vormen het fundament waarop AI daadwerkelijk impact kan maken.
